Get Adobe Flash player

مراقبت از دندان ها

مراقبت از دندانهاي شيري و دايمي
الف. دندانهاي شيري

تعداد دندانهاي شيري در مجموع دو فك 20 عدد است كه سن رويش آنها از شش ماهگي تا سن 30 ماهگي (دو سال و نيم) ميباشد. تسريع يا تاخير رويش تا سه ماه امري طبيعي محسوب ميشود و جاي براي نگراني نيست. گاهي اوقات ديده ميشود كه كودك به هنگام رويش دندانها دچار اسهال ميشود كه بعضاً والدين اين اتفاق را طبيعي فرض ميكنند و در پي جلوگيري آن نيستند. حقيقت اين است كه چون كودك به خاطر رويش دندان احساس خارش در سطح لثه ميكند و سعي ميكند براي از بين بردن خارش، اجسام خارجي و آلوده را به لثه خود تماس بدهد، به همين خاطر دچار عفونت دستگاه گوارش مي شود و نتيجتاً مبتلا به اسهال مي شود. پس بنابراين بايد به يك تكه گاز استريل مرطول لثه هاي كودك را ماسا‍‍ژ دهيم يا وسيله اي مناسب و استريل شده را در اختيار كودك بگذاريم. گاهي ديده ميشود كه كودكي با يك يا دو دندان به دنيا و ميآيد و يا اينكه اندكي بعد از تولد دندان در ميآورد. در اين گونه موارد بايد اين دندان خارج شود زيرا ميتواند به كودك و يا مادري كه به كودك شير ميدهد، آسيب برساند. در ضمن اينكه اين گونه دندانها بدون ريشه هستند و ثباتي ندارند و پس از مدتي ممكن است كه بلعيده شوند و يا به حلق كودك بيافتد.

سوال: از چه سني بايد مراقبت و بهداشت دندان شيري شروع شود؟
جواب: همانطور كه در بالا ذكر كردم از بدو تولد و به طور اصولي و مرتب از زماني كه دندانها رويش پيدا ميكنند، والدين بايد هر روز با يك تكه گاز استريل مرطوب سطوح دندانها را پاك كنند و هر چه كودك بزرگتر ميشود و روش هاي تكميلي مناسب سن تغذيه كودك اعمال شود. اين روش ها عبارتند از: استفاده از نخ دندان، مسواك زدن، مصرف فلوريدا (با دستور پزشك)، معاينه روتين 4 تا 6 ماه يكبار به همراه جرم گيري 2 بار در سال و ديگر اينكه كودك نبايد با شيشه شير مخصوصاً حاوي شكر به خواب برود. شروع رويش دندانهاي دايمي سن 6 سالگي است كه البته ممكن است 6 ماه تا يك سال تاخير يا تسريع داشته باشد.

نكته بسيار مهم كه اولين دندان دائمي دندان كرس بزرگ است كه در انتهاي دندان شيري در ميآيد و والدين به خيال اينكه هنوز كودك دندان شيري نيافتاده تصور ميكنند كه اين دندان شيري است و متاسفانه همين اشتباه باعث مي شود كه توجه كمتري به اين دندان مهم داشته باشيم و گاهي اوقات باعث از دست دادن آن ميشود.

ب. دندانهاي دايمي:

تعداد دندانهاي دايمي 32 عدد است كه از سن 6 سالگي شروع به رويش ميكنند و تا سن 12 سالگي به تعداد 28 عدد ميرسند. تعداد دندانهاي عقل 4 عدد مي باشند كه در سنين بين 18 تا 25 سالگي رويش ميكنند و به همين علت به آنها دندان عقل گفته مي شود.
مراقبت هاي دندانهاي دايمي عبارتند از:

مسواك زدن بعد از هر وعده غذا
استفاده از نخ دندان بعد از هر وعده غذا
معاينه دندان پزشك هر شش ماه يكبار
جرمگيري دوبار در سال
انجام راديو گرافي هاي تشخيصي، جهت نمودار شدن پوسيدگي هاي سطوحي از دندان كه در مجاورت هم قرار دارند و در ظاهر سالم به نظر ميرسند.

مسواك زدن و انتخاب مسواك مناسب
روش هاي متفاوتي براي مسواك زدن توصيه شده كه نكته مهم اين است كه مسواك با تمام سطوح دندان حتي سطوح زير لثه در تماس باشد و هيچ سطحي را دست نخورده باقي نگذراند. مسواك زدن بايد ملايم و مكرر و حداقل براي سه دقيقه ادامه داشته باشد. امروزه اغلب كارخانه هاي معتبر فقط يك نوع مسواك آن هم از نوع متوسط نزديك به نرم مي سازند كه بهترين نوع مسواك توصيه ميشود مگر در شرايط خاص. مسواكهاي برقي هم بسيار كارآمد هستند. چون سريع تر مسواك ميزنند. و چون سريع حركت ميكنند انگار كه چند برابر مسواك زده ميشود.
در ضمن اگر فشار زيادي وارد شود، مسواك متوقف شده و آسيبي به دندان نميرسد.

زياد مسواك زدن، محكم مسواك زدن و استفاده از مسواك زبر و خمير دندانهايي با مواد ساينده قوي باعث ساييدگي دندان ميشود. سايز مسواك بايد متناسب با سايز دندان و قوس فكين انتخاب شود.